Tziu Dèliu e is inciascus

Tziu Dèliu Onnis, chi totus in Nuradda connoscint comenti “Tziu Dèlliu”, est s’ùrtimu testimòngiu de una costumàntzia literària e poètica abarrada bia e ativa fintzas a is annus ’50 de su sèculu apenas passau: is “inciascus”.

S’inciascu est una forma de poesia satìrica in versus lìberus chi podit tènniri una longhesa variàbili; is versus funt postus in rima ma non sighint una mètrica pretzisa. S‘ùnica forma fissa est sa duina posta a sa serrada de sa cantzoni, chi est unu resumu de totu su contu fatu in tonu befianu e crìticu, chi fait arriri ma fintzas e pentzai.

Is inciascus de tziu Dèliu ant dèpiu mudai in su tempus siat in sa forma siat in sa sustàntzia, ma non feti; su logu e su tempus puru innui podiant agatai manera de èssiri ascurtaus de totu sa comunidadi nuraddesa puru, funt cambiaus. Difatis, chi una borta s’inciascu fuat una cantzoni longa, cantada in ocasioni de s’ùrtima dia de s’annu e chi imprassàt fatus e personàgius de sa bidda in manera crìtica e brullana a su matessi tempus, cun is tempus modernus is poetas ant dèpiu mudai s’argumentu de sa sàtira boghendindi s’arriscu de pòdiri ofèndiri a calincunu cumpaesanu e chistionendi feti de argumentus generalis chi movint prus che totu de su cunfrontu intra de su modu de bìviri de ariseru e de oi. Po su chi pertocat su tempus e su logu de is inciascus, tocat a narri ca cussus puru ant dèpiu mudai paris cun is abbisòngius de sa comunidadi nuraddesa: chi innantis s’ocasioni fuat sa fini de s’annu e su logu fuat unu aposentu mannu e serrau (comente su saloni parrochiali), in is ùrtimus tempus s’est sceberau de cantai is inciascus in ocasioni de sa festa de s’emigrau in s’istadi, po permìtiri a is cumpaesanus chi bivint foras e a is atrus abbisitadoris de assìstiri a custa forma de “spetàculu” in sa pratza de sa bidda. 

[Is scedas chi agatais in custu artìculu funt pigadas de una circa etnomusicològica fata de Marta Serra in s’a.a. 2004/2005 e de un’intervista a tziu Dèliu fata de Marcella Ghiani in su mesi de ladàmini de su 2013 ]

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.